21 მარტი და თვალწასული წინდა

ავტორი:  გვანცა დოლუაშვილი

 

ქსოვა ბავშობაში ვისწავლე, ბებომ მასწავლა, მერე ერთი სქელი ჟემპრი დამიშალა და ხელის გასაწაფად, სქელი ძაფის გორგალი მაჩუქა. სამწუხაროდ, მარიფათი ვერ გამოვიჩინე, და არაერთი მცდელობის მიუხედავად, წინდების მოქსოვას თავი ვერ მოვაბი –  თითქოს, თვლებიდან ჩხირები თავისით ვარდებოდნენ და ნაი-ნანატრად მოქსოვილი თვალსა და ხელს შუა მეშლებოდა. მოკლედ, ხანდახან მთელი დღის ქსოვის მონაგარი ერთი ცალი თვალწასული წინდა იყო ხოლმე.

დღეს 21 მარტია და წარუმატებელი ქსოვის ამბავი ფუჭად არ მომიყოლია – მგონია, რომ ჩვენი რამდენიმეწლიანი აქტივიზმის შედეგის სიმბოლო, თუ რამე შეიძლება იყოს, სწორედ თვალწასული ჭრელი წინდაა

შორს რომ არ წავიდე და ჩემს ტელეფონზე მოსულ შეტყობინებებს ვენდო, ნათელია, რომ დაუნის სინდრომის საერთაშორისო დღეს არაერთი ორგანიზაცია ეხმიანება. თავისთავად, ის ფაქტი, რომ ეს დღე გაზაფხულის რიგითი დღესავით არ ჩაივლის, მისასალმებელია, თუმცა მგონი, უკვე საკმარისმა შემოდგომამ ჩაიარა იმისთვის, რომ საკუთარი ტოლერანტობით ტკბობას თავი დავანებოთ და წიწილების დათვლაზე ვიფიქროთ.

გასულ წელს და იმის წინაც, მილიონჯერ ჩავაჩხაკუნეთ ფოტოაპარატი და შედეგად გვაქვს ათასობით ადამიანის ფოტო, სადაც ფოკუსი ხელზე ჩამოცმულ, თმაზე შებანტულ ან თუნდაც ყელზე შემოხვეულ ჭრელ წინდაზეა გაკეთებული.

გასულ წელს და იმის წინაც, მილიონჯერ გავხსენით ჩვენი ანგარიშები სოციალურ ქსელ(ებ)ში და ისე, როგორც ათასობით სხვა ადამიანმა, ჩვენც გავიმეორეთ, რომ მეგობრები არ ითვლიან ქრომოსომებს.

გასულ წელს და იმის წინაც, თავები არ დავზოგეთ და ძალის დაუნანებლად ვლანძღეთ ის პოლიტიკოსები, ვინც საკუთარი უვიცობით, დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანებს აწყენინა.

გასულ წელს და იმის წინაც, ვფიქრობდი, რომ ეს ყველაფერი, რასაც ვაკეთებდით, საჭირო და აუცილებელი იყო, მაგრამ არასაკმარისი იმისთვის, რომ საკუთარ თავებთან და ერთმანეთთან მართლები ვყოფილიყავით.

„ვახ, აი, შენ გენდომება, რომ შენი შვილი დაუნის სინდრომით დაიბადოს?“ – მკითხა ერთხელ ერთმა ახალგაზრდამ, მგონია, რომ ძალიანაც გულწრფელად. მაშინ მისთვის არ მიპასუხია, თუმცა ეს კითხვა დამეხმარა, ზუსტად მქონოდა პასუხი შეკითხვაზე, თუ რა უნდა იყოს ჩვენი მიზანი – ჩვენ უნდა მოვახერხოთ და შევქმნათ ისეთი გარემო, სადაც ადამიანებს დაუნის სინდრომის მქონე შვილების ყოლის არ შეეშინდებათ; სადაც დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანები მხოლოდ არსებობას კი არა, ცხოვრებას შეძლებენ.

სამწუხაროდ, ამ მიზნის მიღწევისთვის არც ჭრელი წინდების ფრიალი კმარა და არც ახალი მითის მოჩმახვა, რომ მეგობრები არ ითვლიან ქრომოსომებს – ყველაფერი, რაც კარგად ჟღერს, ვაღიაროთ, რომ სიმართლე არ არის.

ქრომოსომებს ითვლის ყველა – ექიმი, მშობელი, მასწავლებელი, მეზობელი და მეგობარიც. ეს არა მარტო ჩვეულებრივი, არამედ აუცილებელი ამბავია – ქრომოსომების დათვლის გარეშე, ვერ მივხვდებით, რომ სამყარო ხელშესახებად მრავალფეროვანია და რომ საჭიროა, ჩვენი განათლების სისტემა, ინფრასტრუქტურა თუ სოციალური პოლიტიკა ამ პლურალიზმს მოვარგოთ.

მგონია, რომ პრობლემის დაყვანა ქრომოსომების დათვლა-არდათვლამდე საკითხს ზედმეტად ამარტივებს და მნიშვნელობას უკნინებს. ვფიქრობ, რომ საზოგადოებამ, რომელიც სოლიდარულობას იჩემებს, ჭრელი წინდებით ან მათ გარეშე, უნდა გაიაზროს, რომ შეუძლია, დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანებისთვის მეტად სასარგებლო იყოს.

არსებობს ქვეყნები, სადაც დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანების კარგად ყოფნისთვის კმარა, რომ სხვა ადამიანები მათთვის მავნეები და საშიშები არ იყვნენ, მაგრამ არსებობს ქვეყნები – ჩვენნაირი ქვეყნები – სადაც ამ ადამიანების კარგად ყოფნისთვის აუცილებელია, რომ სხვა ადამიანებმა ქვეყანაში მათი ცხოვრების გარანტიები შექმნან.

აი, ეს რომ მოვახერხოთ, საჭიროა, ეს ქვეყანა ისე მოვაწყოთ, რომ განათლებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკამ დაუნის სინდრომის მქონე ადამიანთა საჭიროებებს ბოლომდე უპასუხოს.

დარწმუნებული ვარ, ეს იქნება ის, რაც ჩევნში ქრომოსომების დათვლის იმ შიშს გააქრობს, რომელსაც დღეს უბრალოდ ჭრელი წინდებით ვმალავთ.